[Chia sẻ] The hype cycle of emerging technologies 2017 – Gartner

Technology Sep 14, 2017 No Comments

Hype cycle, là khái niệm được Gartner, hãng nghiên cứu thị trường nổi tiếng của mỹ đề xướng. Hype cycle nôm na là một đồ họa hình tượng hóa sự chuyển dịch của các xu hướng mới nổi liên quan đến nhiều lĩnh vực. Nó thể hiện một vài tính chất đặc trưng của các xu hướng mới, và quan trọng là tính thời điểm của xu hướng. Hype cycle mang đến cho người đọc một số thông tin khái quát khá thú vị. Từ tổng quan tất cả các xu hướng mới, đến thời gian cần thiết để các công nghệ này thực sự đi vào đời sống. Đối với các nhà quản lý công nghệ và sáng tạo, đây là một report không thể bỏ qua.

Công nghệ mới nổi (emerging technology) cũng là một trong những mảng nghiên cứu mà Gartner là người tiên phong. The hype cycle of emerging technologies 2017 là biểu đồ khái quát lại những xu hướng công nghệ mới trong năm 2017, và tất nhiên, dự đoán cho triển vọng của nó trong tương lai. Mời các bạn xem hình dưới.

The Hype cycle of emerging technologies, 2017. Source: Gartner

Để dễ hiểu, mình giới thiệu sơ qua về cách Gartner cấu trúc nên biểu đồ này. Trên trục dọc của biểu đồthể hiện mức kỳ vọng, nói đúng hơn là khả năng nghiên cứu thành công của các công nghệ mới nổi. Dễ thấy các công nghệ như Connected Home (nhà thông minh), Deep Learning, Machine Learning là những cái tên nổi bật trong năm nay. Và theo khảo sát của Gartner thì các công nghệ này đang nằm trong giai đoạn đỉnh của việc hình thành xu hướng (Peak of Inflated Expectations). Ở giai đoạn này, Gartner giải thích là các công nghệ này đang lên đỉnh điểm vì các hãng công nghệ tập trung tối đa nguồn lực phát triển nó, đồng thời nó cũng đang có những ghi nhận rộng rãi tích cực từ công chúng.

Hình dạng và màu sắc của các điểm cũng cho thấy xu hướng đi vào thực tế của công nghệ. Ví dụ như connected home được kỳ vọng sẽ phổ biến trong vòng 5 đến 10 năm. Deep learning, Machine learning thì kỳ vọng sớm hơn, hy vọng trong 2 đến 5 năm nữa chúng ta sẽ thấy nhiều ứng dụng của các công nghệ này hơn nữa.

Trên trục ngang của biểu đồ thể hiện các giai đoạn phát triển của công nghệ. Innovation Trigger là các xu hướng mới bắt đầu hình thành, thường chỉ mới được giới thiệu và ra mắt công chúng. Đa phần chúng ta ít nghe về những công nghệ trong giai đoạn này. Peak of Inflated Expectations thì như mình giải thích ở trên. Through of Disillusionment là giai đoạn mà những công nghệ vược qua được thời gian nóng ở đỉnh nhưng vẫn chưa gây được tiếng vang hoặc chưa phát triển đủ mạnh và đang bị thoái trào, nhận được ít sự quan tâm của công chúng. Slope of Englightenment là giai đoạn các công nghệ này đã trải qua quá trình phát triển, có đầy đủ khả năng để phát triển nhưng do nhận thức của người tiêu dùng còn thấp nên tính ứng dụng của nó còn manh mún. Một ví dụ khá hay của giai đoạn này là Virtual Reality. Công nghệ VR đã phát triển khá lâu và có thể xây dựng được nhiều ứng dụng thiết thực. Các nhà phát triển đã xây dựng thành công ứng dụng VR cho thiết kế kiến trúc, chi tiết cơ khí thay vì Auto CAD hay các ứng dụng truyền thống. Tuy nhiên, các ứng dụng này là không gặt hái được thành công vì người dùng là kiến trúc sư, kỹ sư vẫn chưa biết cách dùng và tối ưu các ứng dụng này trong công việc. Cuối cùng là giai đoạn Plateau of Productivity, ứng dụng được phát triển hoàn chỉnh và đóng góp vào thực tiễn, góp phần thay đổi đời sống thực sự. Đến giai đoạn này thì công nghệ này đã không còn “emerge – mới nổi” nữa mà trở thành một phần tất yếu của cuộc sống rồi.

Trong năm 2017, Gartner nhận xét sẽ có 3 xu hướng mới làm thay đổi giới công nghệ. Đó là: Trí thông minh nhân tạo (AI), Xu hướng minh bạch hóa (tạm dịch từ Transparently Immersive Experiences), và Nền tảng số (tạm dịch từ Digital Platform).

AI everywhere. Trong năm nay và tương lai ngắn nữa, chúng ta sẽ thấy nhiều ứng dụng của trí thông minh nhân tạo nhiều nhất trong lịch sử loài người. Điện thoại, thiết bị điện tử, hệ thống thông tin sẽ trở nên linh hoạt và thông minh hơn bao giờ hết. Những công nghệ mới giúp hình thành đại xu hướng này là: Deep Learning, Deep Reinforcement Learning, Artificial General Intelligence, Autonomous Vehicles, Cognitive Computing, Commercial UAVs (Drones), Conversational User Interfaces, Enterprise Taxonomy and Ontology Management, Machine Learning, Smart Dust, Smart Robots and Smart Workspace.

Công nghệ nổi bật nhất trong xu hướng này theo chủ quan của mình có thể là Artificial General Intelligence (AGI). Nói nôm na công nghệ này giống như quá trình phát triển của chip CPU ngày trước. Trước kia các chip xử lý được thiết kế để chuyên làm một tác vụ duy nhất (ví dụ như chip trên máy tính casino chỉ thực hiện được các phép tính khoa học), đến khi CPU được phát minh, chúng ta thấy sự bùng nổ của khoa học máy tính và ứng dụng. Chúng ta có thể làm bất cứ tính toán nào từ các phép tính khoa học đến xử lý hình ảnh, âm thanh, vv… với máy tính. Tương tự như vậy, hiện giờ chúng ta đang có Dedicated AI (cortana hay siri là ví dụ), AGI là bước tiếp theo của quá trình phát triển này. AGI được xây dựng nhờ việc tích hợp nhiều hệ thống AI riêng rẽ lại với nhau để giải quyết mọi vấn đề trong đời sống của con người. Triển vọng của AGI là quá lớn. Bên cạnh đó cũng có nhiều tranh cãi liên quan đến nó. Các bạn thử nghĩ về Skynet trong phim người hủy diệt xem. Mình không dám nghĩ đến đó.

Transparently Immersive Experiences – xu hướng minh bạch hóa (tạm dịch) được giải thích là công nghệ sẽ phát triển đến mức mà các cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp có thể chia sẻ nhiều thông tin hơn. Điển hình như mạng xã hội giúp trao đổi thông tin 2 chiều giữa bạn bè, người thân, giữa khách hàng và doanh nghiệp. Không những thế công nghệ hiện đại đang tiến tới mức mà chúng ta không chỉ truyền tải được hình ảnh, chữ viết mà cả khối lượng, kích thước, tính chất của vật thể. Các công nghệ đang hình thành xu hướng này là: 4D Printing, Augmented Reality (AR), Computer-Brain Interface, Connected Home, Human Augmentation, Nanotube Electronics, Virtual Reality (VR) and Volumetric Displays.

Augmented Reality (AR) được giới thiệu với Iphone X, Sony, Asus và các hãng khác có lẽ là ví dụ dễ thấy nhất của xu hướng này. Tuy nhiên, công nghệ mình quan tâm và mong chờ nhất vẫn là 4D printing. Nếu các bạn từng biết về 3D printing giúp in vật thể theo không gian 3 chiều thì sẽ dễ hình dung hơn. 4D priting thì ngoài những tính năng hiện có của 3D printing thì nó còn có thể điều chỉnh được tính chất của vật thể được in ra một cách xuyên suốt (độ mềm, độ rắn, độ đàn hồi của vật thể). 4D printing chỉ mới được khởi xướng, nhưng trong tương lai, ứng dụng của nó có thể làm thay đổi toàn bộ nền sản xuất hiện đại.

 

Digital Platforms – nền tảng số(tạm dịch) là xu hướng công nghệ khi mà con người có thể được thoải mái phát triển ứng dụng mà không cần phải lo lắng đến sức mạnh tính toán, khả năng lưu trữ dữ liệu hay khả năng cập nhật máy móc thiết bị. Nôm na là mọi thứ sẽ được chuyển lên mây (cloud), developer chỉ việc phát triển ứng ụng, tất cả hạ tầng đều sẵn có trên cloud. Các công nghệ định hình xu hướng này là: 5G, Digital Twin, Edge Computing, Blockchain, IoT Platform, Neuromorphic Hardware, Quantum Computing, Serverless PaaS and Software-Defined Security.

Một ví dụ điển hình mà các bạn có thể trải nghiệm là khả năng cập nhật của iOS. Các bạn sẽ ngạc nhiên tại sao vài tỷ thiết bị cùng download trong một ngày mà không bị đứng hay giật lag. Đó là ứng dụng của cloud computing. Apple khi ra bản cập nhật đều đã tính toán hết lưu lượng tải và khả năng xử lý của hệ thống máy chủ của họ. Đương nhiên, hệ thống máy chủ bình thường của Apple sẽ không đủ mạnh để xử lý tất cả những yêu cầu cập nhật cùng một lúc. Họ sẽ thuê thêm dung lượng xử lý từ bên thứ ba, copy các máy chủ của họ sang hệ thống mới vận hành và đáp ứng nhu cầu khổng lồ này. Đó là cách mà Google cũng như Amazon đang xây dựng cho hệ thống cloud mới của họ. Developer gọi nó là Saap (Service as a Platform). Bạn đăng ký tài khoản cloud của Google, phát triển ứng dụng trên đó. Google cloud sẽ tính toán nhu cầu xử lý của ứng dụng của bạn và cân đối nguồn lực để ứng dụng của bạn chạy trơn tru. Bạn không phải lo về bảo trì, công ty của bạn cũng không cần thêm IT service.

Trên đây chỉ là tóm lượt lại báo cáo của Gartner cho năm 2017. Bản đầy đủ còn khá nhiều chi tiết thú vị. Các bạn quan tâm hãy comment và chia sẻ.

ntruong

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *